De culturele begrijpelijkheid van Schiphols pictogrammen

Abstract

Het gebruik van pictogrammen in publieke ruimtes als vliegvelden neemt toe. Ze worden gebruikt om informatie over te brengen aan mensen uit verschillende culturen omdat ze universeel begrijpelijk zouden zijn. Pictogrammen bevatten echter vaak culturele conventies waardoor ze niet altijd even begrijpelijk zijn voor mensen met verschillende culturele achtergronden. Pictogramkenmerken als bekendheid, concreetheid, eenvoud, betekenisvolheid en semantische nabijheid spelen hierbij ook een rol. In dit onderzoek is met een originele en een gemanipuleerde set vliegveldpictogrammen gekeken naar de invloed van eenvoud op de begrijpelijkheid voor Chinese en Nederlandse studenten. Deze culturen zijn gekozen omdat hun communicatiestijlen sterk verschillen. Chinezen communiceren boodschappen vaak impliciet, terwijl Nederlanders informatie vaak expliciet bespreken. Participanten vulden een online vragenlijst in waarbij het objectieve en subjectieve begrip werd gemeten, evenals de beoordeelde eenvoud van en bekendheid met de pictogrammen. Door een tekort aan Chinese participanten is deze groep buiten de analyses gehouden. Uit het onderzoek bleek dat het objectieve begrip verschilde tussen de versies; het was hoger bij de gemanipuleerde dan bij de originele pictogrammen. Dit was in lijn met de verwachting dat Nederlanders gedetailleerde pictogrammen beter begrijpen dan eenvoudige. De subjectieve eenvoud bleek niet te verschillen tussen de versies, wat er op duidt dat eenvoudsbeoordelingen niet samenhangen met het begrip. Ondanks dat de factor cultuur niet is meegenomen bij de analyses blijkt uit dit onderzoek wel dat Nederlanders een hoger pictogrambegrip hebben bij gedetailleerde pictogrammen dan bij eenvoudige. De originele pictogrammenset van Schiphol zou dus gedetailleerder gemaakt moeten worden voor een hoger begrip bij Nederlanders.