Gierige Nederlanders en Domme Belgen. Een discoursanalyse naar nationale beeldvorming en coronarepresentatie in krantenartikelen over Belgisch en Nederlands coronabeleid tijdens de eerste COVID-19-lockdown in maart 2020

Abstract

Nederland en België delen een deel van elkaars geschiedenis. Dit heeft ervoor gezorgd dat zelfbeelden en onderlinge beeldvorming met elkaar samenhangen. België en Nederland zijn elkaars ‘ander’ en spelen daarom een grote rol in het vormen van hun zogenaamde nationale identiteit. Het kader van dit onderzoek is het discours van bestaande nationale beelden tussen België en Nederland. Het object is een actuele casus, namelijk de coronacrisis. België en Nederland hadden verschillend beleid met betrekking tot deze COVID-19-pandemie, daarnaast biedt de casus een inkijk in de actuele representatie van deze ziekte. De nationale beelden en coronarepresentaties worden geanalyseerd in een corpus van 289 krantenartikelen uit vier Nederlandse en vier Nederlandstalige Belgische kranten, in de periode 16 t/m 29 maart 2020. In deze kwalitatieve discoursanalyse wordt gebruik gemaakt van zowel concepten uit de imagologie, als uit de medical humanities. Daarbij wordt antwoord gegeven op de volgende onderzoeksvraag: Op welke manieren komen bestaande nationale images en representaties van epidemieën voor in artikelen van Nederlandse en Belgische kranten over elkaars corona-aanpak tijdens de eerste lockdown in maart 2020? Het antwoord op deze vraag is meerledig. Nationale images en representaties van corona komen namelijk op veel manieren voor, maar vooral in samenhang met elkaar. Ze zijn zowel expliciet als impliciet. De nationale laag is verder opvallend aanwezig in het beschrijven van corona. Nederland en België staan soms tegenover elkaar – als elkaars ‘ander’ – maar in bredere context niet. Omdat er images terugkomen in het corpus, wordt het bestaande discours rondom nationale beeldvorming en ziekterepresentatie versterkt. De imagologie is dus niet los van ziekterepresentatie te zien.