Een historische en speciale relatie of een diplomatieke misvatting? De Brits-Nederlandse relatie in de jaren 80

Abstract

De Brits-Nederlandse relatie wordt vaak omschreven als een speciale en historische relatie. Met name in de Europese context schippert Nederland al decennia tussen de Angelsaksische wereld en continentaal Europa. Actuele politieke ontwikkelingen, zoals de Nederlandse respons op Brexit, laten een ander beeld zien. Historisch onderzoek naar deze relatie is beperkt omdat het altijd als een vanzelfsprekendheid werd gezien. Deze scriptie laat zien dat deze vanzelfsprekendheid Nederlandse beleidsdoelen in de weg zit. Bij de Europese integratie, de Falklandoorlog, het kernwapendebat en het buitenlandbeleid werd Nederland keer op keer in de weg gezeten door een misplaatst zelfbeeld. De Nederlandse belangen waren in de jaren 80 verplaatst van de Angelsaksische wereld naar het continentale Europa. Het zelfbeeld van de Nederlandse belangen ging echter niet mee met deze verplaatsing en was Nederland een continentaal land met Angelsaksische pretenties. Door aansluiting te blijven zoeken bij het VK verloor Nederland veel van haar diplomatieke invloed. Die aansluiting bleef van Britse kant onbeantwoord en de Europese integratie versnelde langs Frans-Duitse lijn zonder Nederlandse inspraak. Pas aan het eind van de jaren 80 was de eenzijdige solidariteit van Nederland met de Britten ook ten einde en ging zij steeds meer voor eigen (continentale) belangen kiezen. Zo was de relatie met het VK al veel eerder bekoeld dan na de Brexit.