Het Doel als Middel: Een onderzoek naar de effectiviteit van gemeentelijk woonbeleid

Abstract

De betaalbaarheid van woningen in Nederland is sterk achteruitgegaan in de afgelopen jaren. De meeste gemeenten hadden in het woonbeleid al doelstellingen over het realiseren van sociale woningbouw, maar nemen steeds vaker ook het middeldure segment op in woonbeleid omdat woningen in deze prijsklasse steeds schaarser worden.

In dit onderzoek is naar het antwoord gezocht op de vraag: ‘In hoeverre zijn gemeentelijke beleidsdoelstellingen voor een verdeling van woningbouwcategorieën effectief?’. Beleidseffectiviteit is hiervoor eerst benaderd als ‘conformiteit’. Dit is de mate waarin de uitwerking van beleid overeenkomt met de van te voren bedachte doelstelling. Hiervoor is geprobeerd bij gemeenten binnen de Metropoolregio Amsterdam een statistische vergelijking te maken tussen de verdeling van woningbouwcategorieën, beleidsdoelstellingen, de plancapaciteit en uiteindelijke realisatie van woningen. Ten tweede is beleidseffectiviteit benaderd als ‘doorwerking’. Doorwerking vindt plaats wanneer beleid als hulpmiddel wordt gebruikt bij het maken van beslissingen. Hiervoor zijn interviews verricht met medewerkers van gemeenten.

De scope van het onderzoek werd beperkt door de beschikbaarheid van gegevens over woningbouw in verschillende categorieën en de mate waarin deze te vergelijken zijn. Toch lijken de gevonden resultaten bij beide benaderingen van beleidseffectiviteit erop te wijzen dat doelstellingen over woningbouwcategorieën effectief zijn om te sturen op het realiseren van betaalbare woningen.