Pompen of verzuipen

Abstract

In deze scriptie wordt de erbarmelijke staat van het huidige toneelonderwijs binnen de bovenbouw van het vwo Nederlands aan de kaak gesteld: door invoering van het vak ckv is het performatieve deel over toneel naar dat vak gegaan, waardoor het vak Nederlands veelal louter ingaat op de tekstuele elementen. Het gevolg is toneel daardoor tussen wal en schip valt, en leerlingen daardoor toneel niet kunnen begrijpen op een manier die recht doet aan de unieke combinatie van het performatieve en tekstuele dat toneel kenmerkt. Om hier in actie tegen te komen, is in deze scriptie een validerend ontwerponderzoek uitgevoerd, met als hoofdvraag: “Aan welke kenmerken voldoet een literair-historische toneeldidactiek voor de bovenbouw vwo Nederlands die recht doet aan het tekstuele en performatieve karakter van een toneeltekst en de genregerichte en transmediale lijn van het medium toneelstuk?”. Na een uitgebreide bureau-analyse zijn de desbetreffende kenmerken in beeld gekomen; deze werden vertaald naar ontwerpprincipes voor een lessenreeks opgehangen aan Herman Heijermans’ toneelstuk Op hoop van zegen. Vervolgens heeft een driekoppig panel van ervaringsdeskundigen de lessenreeks beoordeeld. Deze lessenreeks is over het algemeen positief ontvangen, vooral wat betreft het incorporeren van de genrespecifieke performatieve en tekstuele kenmerken van toneel. Door de logheid van het ontwerpprincipe over de genregerichte en transmediale lijn niet duidelijk is geworden of de daarbij horende kenmerken duidelijk in de didactiek aanwezig waren.