Spreken pauzes meer dan woorden?

Abstract

Zowel de sociolinguïstiek als onderzoek naar tweedetaalverwerving houdt zich bezig met spraakproductie. Als deze vakgebieden met elkaar vergeleken worden, valt op dat er in beide disciplines met eenzelfde maat wordt gewerkt, namelijk gevulde pauzes (uhm’s). Uit eerder onderzoek is gebleken dat de gevulde pauzes uit de vakgebieden met elkaar samenhangen. In het huidige onderzoek zijn daarom de twee vakgebieden samengenomen en is het effect van pauzes op de overtuigingskracht van een gesproken boodschap onderzocht. Daarnaast is onderzocht of het gebruik van pauzes een ander effect heeft op de overtuigingskracht van moedertaalsprekers dan op de overtuigingskracht van tweedetaalsprekers. Om dit te toetsen hebben proefpersonen fragmenten beluisterd waarin verschillende sprekers eenzelfde voorstel propageren. Alle proefpersonen moesten per spreker hun waardering voor dit voorstel aangeven. Uit de resultaten bleek dat het gebruik van pauzes geen effect had op de overtuigingskracht van de boodschap. Wel bleek het voorstel hoger te worden beoordeeld bij een tweedetaalspreker dan bij een moedertaalspreker, ongeacht of een spreker pauzes had gebruikt. Ten slotte nam de waardering voor het voorstel toe bij tweedetaalsprekers en af bij moedertaalsprekers ten opzichte van een attitudemeting vooraf.