Passief gebruik van sociale media en het zelfvertrouwen: De rol van sociale vergelijking

Abstract

Samenvatting De laatste jaren blijkt het passief gebruik van sociale media steeds verder gestegen en lijkt dit negatieve gevolgen te hebben voor het zelfvertrouwen onder jongeren. Onder sociale media worden sites als Facebook, Twitter, Instagram, Snapchat en TikTok verstaan (ook wel sociale netwerksites; SNS). Het doel van dit onderzoek was om het verband tussen passief SNSgebruik en het zelfvertrouwen te bekijken om te onderzoeken of dit verband wordt gemedieerd door opwaartse sociale vergelijking (vergelijken van zichzelf met anderen die volgens hen meer waard zijn). In totaal hebben er 70 adolescenten tussen de 16 en 18 jaar meegedaan aan het onderzoek. Zij hebben online vragenlijsten ingevuld via Qualtrics (een aangepaste versie van de Multidimensional Scale of Facebook Use, de Rosenberg Self- Esteem Scale en de opwaartse sociale vergelijkingsvragenlijst). Om het mediatie effect van de opwaartse vergelijking te bepalen is er gebruik gemaakt van de PROCESS-macro. Uit de resultaten blijkt dat er sprake is van een direct negatief verband tussen ‘passief SNS-gebruik’ en het ‘zelfvertrouwen’ onder jongeren. Wanneer er wordt gecontroleerd op de mediator ‘opwaartse vergelijking’ blijkt dat er sprake is van een volledige mediatie. Meer passief SNSgebruik hangt dus samen met meer opwaartse vergelijking, maar meer opwaartse vergelijking met een lager zelfvertrouwen onder jongeren. Beperkingen en aanbevelingen voor vervolgonderzoek staan in het huidige onderzoek beschreven.