Op zoek naar de ander; een onderzoek naar het doceren van hedendaagse, niet-Westerse Kunst middels authentieke kunsteducatie in ethnografische musea

Abstract

De afgelopen jaren is het wij-zij-denken onder jongeren toegenomen, en daarmee ook de mate waarin zij discriminatie ervaren. De theorie van authentieke kunsteducatie kan adolescenten mogelijk inzichten bieden die het denken in vooroordelen over de ander tegengaan. Authentieke kunsteducatie legt verbanden met de cultuur van de lerende, met professionele kunstpraktijken en met lokale en globale kwesties. Uiteenlopende culturen komen samen in etnografische musea, die zich daarom lenen voor het leren over de ander. Daarnaast sluit het verminderen van het wij-zij-denken aan bij de doelstelling van meerdere Nederlandse musea om bij te dragen aan een gelijkwaardigere samenleving. De vraag die aan de basis ligt van dit onderzoek is: In hoeverre kan het doceren van hedendaagse niet- westerse kunst aan adolescenten middels authentieke kunsteducatie in een Nederlandse etnografische museale context leiden tot meer begrip voor de ander? Deze thesis bestaat uit een literatuur- en casestudie. Het onderzoek is theoretisch onderbouwd aan de hand van de postkoloniale theorie. Deze theorie tracht kennis- en machtsstructuren te bevragen om meer gelijkwaardigheid in de samenleving te bewerkstelligen. De literatuurstudie is gericht op het doceren van hedendaagse niet- westerse kunst in een etnografische context. In hoofdstuk 1 wordt literatuur uit het postkoloniale discours besproken. De literatuur is geselecteerd op basis van de verschillende visies op het begrip identiteit, daaraan gerelateerde begrippen en de toepasbaarheid van deze begrippen in een museale context. Hoofdstuk 2 gaat in op de theorie van authentieke kunsteducatie. Deze theorie en de relatie daarvan tot andere socio-culturele leertheorieën worden besproken. Voor de casestudie zijn drie hedendaagse Aboriginalkunstwerken uit het Museum Volkenkunde in Leiden onderzocht. In dit laatste hoofdstuk is gefocust op de manier waarop het begrip identiteit wordt benaderd in de werken. De verschillende manieren waarop de werken invulling geven aan het begrip identiteit toont op welke verschillende manieren Aboriginalkunst kan helpen reflecteren. In de conclusie wordt besproken in hoeverre niet-westerse kunst geschikt is om jongeren middels authentieke kunsteducatie op zoek te laten gaan naar het zelf en de ander. Er wordt aangeraden het stimuleren van de zoektocht naar identiteit door bezoekers te integreren in de erkenning van de subjectiviteit van het museum.