Een Oosters tintje? Onderzoek naar de invloed van Arabische dierboeken op de tekst en illustratie in westerse bestiaria na de ‘scientific revival'.

Abstract

In deze scriptie wordt er een antwoord gegeven op de vraag: ‘in hoeverre hebben Arabische dierboeken invloed gehad op de verandering van tekst en illustratie in westerse bestiaria na de ‘scientific revival’?’. In het eerste hoofdstuk wordt ingegaan op de bestiariumtraditie. De twaalfde en dertiende eeuw, of de eeuwen van de ‘scientific revival’, hebben veel invloed gehad op de inhoud en vorm van westerse bestiaria. Een belangrijke rol in deze veranderingen speelt het contact met de Arabieren. Zij introduceerde de geschriften van Aristoteles in het Westen, waarin het doen van eigen observaties werd gestimuleerd. Echter, zij kenden naast de klassieke autoriteiten ook hun eigen traditie: de dierboektraditie, waarover in hoofdstuk twee meer gelezen kan worden. Er is bewijs van de aanwezigheid van werken in Spanje die vergelijkbaar zijn met dierboeken en er is bewijs van de verspreiding van Arabische manuscripten in Europa, waardoor de invloed van dierboeken op bestiaria goed mogelijk zou kunnen zijn. In de casestudy wordt ingegaan op deze kwestie door tekst en illustratie van de egel en de olifant, uit verschillende bestiaria en één dierboek te vergelijken. Wat blijkt is dat er in deze gevallen geen directe invloed van dierboeken op bestiaria ontdekt kan worden. Hoewel een indirecte Arabische invloed wel aanwijsbaar is in de tekst en de miniaturen, kan er niet een directe link gelegd worden met materiaal uit dierboeken. Mogelijk zou die in de toekomst wel gevonden kunnen worden door te kijken naar andere dierboeken en bestiaria, mogelijk uit een latere periode.