Onderwijs in digitale geletterdheid en begrijpend lezen: op zoek naar integratiemogelijkheden

Abstract

In deze scriptie staat de volgende onderzoeksvraag centraal: ‘Hoe kan onderwijs in digitale geletterdheid gecombineerd worden met onderwijs in begrijpend lezen?’ Via een literatuurstudie is onderzocht welke kennis, vaardigheden en houdingen nationaal en internationaal onder de notie digitale geletterdheid vallen en welke van deze aspecten raakvlakken vertonen met onderwijs in begrijpend lezen. Hieruit komt naar voren dat digitale geletterdheid bestaat uit zes overkoepelende onderwerpen: (1) ICT-basiskennis, (2) informatievaardigheden, (3) computational thinking, (4) mediawijsheid, (5) veiligheid en (6) samenwerking. De onderwerpen informatievaardigheden en mediawijsheid hebben de meeste raakvlakken met het onderwijs in begrijpend lezen.

Vervolgens is in een materiaalanalyse onderzocht hoe onderwijs in digitale geletterdheid in het buitenland wordt gecombineerd met onderwijs in begrijpend lezen en welke opties daarvan bruikbaar kunnen zijn voor het Nederlandse onderwijs. In deze analyse is laten zien dat het gebruik van verschillende soorten digitale teksten van belang is voor de integratie van het DGBL-onderwijs. Daarnaast worden de domeinen Informatievaardigheden en Mediawijsheid aan de hand van praktische opdrachten en stapsgewijze strategieën geïntegreerd binnen het onderwijs in begrijpend lezen.

Tot slot is er in een focusgroep-interview onderzocht hoe onderwijs in digitale geletterdheid gecombineerd kan worden met onderwijs in begrijpend lezen volgens ontwikkelaars van een methode begrijpend lezen (Nieuwsbegrip). Uit de focusgroep komt vooral naar voren dat scholen en methoden een thematische aanpak moeten hanteren, waarbij meerdere vaardigheden geïntegreerd worden.

Op basis van de resultaten wordt het volgende geadviseerd: - Maak gebruik van verschillende soorten teksten. - Maak gebruik van praktische opdrachten waarin verschillende vaardigheden zijn geïntegreerd. - Toets op vaardigheden in plaats van kennis. - Zorg voor een motiverende en veilige leeromgeving. - Erken dat digitale geletterdheid altijd blijft ontwikkelen.